Ηταν 15 Οκτωβρίου 1844 όταν ερχόταν στον κόσμο ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους παγκοσμίως και ίσως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της δυτικής φιλοσοφίας. Το 1900, στις 25 Αυγούστου του έτους εκείνου, μετά από 11 χρόνια παράνοιας ο πρωτοπόρος των υπαρξιστών φιλοσόφων με βαθιές επιδράσεις από τον Πλάτωνα, εγκατέλειπε τα εγκόσμια αφήνοντας πίσω του πλούσιο έργο και έχοντας ανοίξει νέους και σημαντικούς δρόμους στη σκέψη. Εχοντας ανοίξει όχι απλά ατραπούς, αλλά λεωφόρους στη σκέψη και τη θεώρηση των πραγμάτων.
Ο λόγος για τον Φρειδερίκο Νίτσε, του οποίου του έργο θεωρείται από πολλούς η βάση της φιλοσοφίας. Ο Φρειδερίκος Βίλχελμ Νίτσα όπως είναι το πλήρες όνομά του, γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 1844 στην πόλη Ράικεν κοντά στη Λειψία και λέγεται πως επειδή η ημερομηνία γέννησής του συνέπεσε με τα 49α γενέθλια του βασιλιά της Πρωσίας, Φρειδερίκου Βίλχελμ Δ', έλαβε προς τιμή του και το όνομα Βίλχελμ, το οποίο αργότερα έπαψε να χρησιμοποιεί.
Ο Φρειδερίκος Νίτσε, που ήταν βαθιά επηρεασμένος από τον Πλάτωνα και που πάνω στη σκέψη του «βάδισε» ο Νίκος Καζαντζάκης, ήταν γιος λουθηρανού πάστορα και γόνος βαθιά θρησκευόμενης οικογένειας. Δυστυχώς, πάνω στη σκέψη του Νίτσε -χωρίς ο ίδιος να το έχει επιδιώξει- βάδισε και ο Αδόλφος Χίτλερ, ο οποίος βασίστηκε στο σημαντικότερο έργο του φιλοσόφου που ήταν ο Υπεράνθρωπος (Τάδε έφη Ζαρατούστρα) για να χτίσει το πρότυπο της Αρείας φυλής. Ο ίδιος ο Νίτσε, όμως, ήταν βαθιά αντιεθνικιστής και πολέμιος του αντισημιτισμού.
Ο Φρειδερίκος Νίτσε έφυγε από τη ζωή το 1900, μετά από 11 χρόνια παράνοιας. Ηταν μόνος και τρελός, αλλά είχε την αίσθηση ότι δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το τόσο πλούσιο έργο του και αυτό τον έθλιβε. Μετά από χρόνια το έργο του αναγνωρίστηκε και ο ίδιος αναγνωρίστηκε ως ένας από τους μείζονες φιλοσόφους.
Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2008
Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ
Εγινε θρύλος. Λατρεύτηκε περισσότερο και από ποπ είδωλο. Είναι ο κορυφαίος επαναστάτης της σύγχρονης ιστορίας, είναι ο θρυλικός Ερνέστο Τσε Γκεβάρα ή Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σιέρνα όπως ήταν το πλήρες όνομά του. Σαν σήμερα, συμπληρώνονται 41 χρόνια από το θάνατο του ανθρώπου που αρνήθηκε πλούτη, ανέσεις και μια ζωή συμβατική και πολέμησε για τους απανταχού υποταγμένους.
Ο Τσε, το βλέμμα του οποίου σε αυτή τη μοναδική φωτογραφία του Κουβανού φωτογράφου Αλμπέρτο Κόρντα που τραβήχτηκε το 1960 στην Αβάνα και δημοσιεύτηκε επτά χρόνια αργότερα είναι αξέχαστο και σαγηνευτικό, πήρε μια μέρα το δισάκι του και με τη μηχανή του ξεκίνησε την περιήγηση στον κόσμο, την ιστορία και την αιωνιότητα. Τράβηξε για άλλα, εγκαταλείποντας την άνετη και πλούσια ζωή που είχε στην Αργεντινή και έγινε μέλος των επαναστατικών κινημάτων της Λατινικής Αμερικής.
Η χώρα που τον κράτησε και την κράτησε, η χώρα που έγινε πατρίδα του, είναι η Κούβα. Εκεί όπου η επανάσταση κρατάει ακόμα, παρ΄ ότι ο σύντροφος Φιντέλ αποσύρθηκε και παρέδωσε την εξουσία. Ο σύντροφος Φιντέλ που πίκρανε τον Τσε, όπως μαρτυρά και το γράμμα που του έστειλε πριν φύγει από την Αβάνα και το οποίο υπάρχει στο μαυσωλείο του, στη Σάντα Κλάρα, την πόλη που πρώτη απελευθέρωσε ο Τσε από τα στρατεύματα του δικτάτορα Μπατίστα.
Ηταν 9 Οκτωβρίου 1967, όταν οι σφαίρες των στρατιωτών της υποκινούμενης από τη CIA βολιβιανής χούντας σκότωναν το σώμα του ευγενούς επαναστάτη. «Τράβα τη σκανδάλη δειλέ, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να σκοτώσεις έναν άνθρωπο», είπε ο 39χρονος τότε Τσε λίγο πριν ο λοχαγός Μάριο Τεράν τον σκοτώσει και κάνει πανανθρώπινες και διαχρονικές τις ιδέες του φανατικά ποδοσφαιρόφιλου Τσε Γκεβάρα που δήλωνε οπαδός της ομάδας της γενέτειράς του Ροζάριο Σεντράλ.
Επειδή, όμως, η ιστορία είναι πάντα δίκαιη με τους μεγάλους ανθρώπους και ξέρει να τους δικαιώνει, ο προχωρημένης πια ηλικίας και τυφλός Μάριο Τεράν ξαναβρήκε το φως του χάρη σε Κουβανούς γιατρούς, μετέχοντας στο πρόγραμμα δωρεάν παροχής οφθαλμιατρικών υπηρεσιών που παρέχει η Κούβα σε όλες τις χώρες της Λατινικής Αμερικής!
Ο Τσε, το βλέμμα του οποίου σε αυτή τη μοναδική φωτογραφία του Κουβανού φωτογράφου Αλμπέρτο Κόρντα που τραβήχτηκε το 1960 στην Αβάνα και δημοσιεύτηκε επτά χρόνια αργότερα είναι αξέχαστο και σαγηνευτικό, πήρε μια μέρα το δισάκι του και με τη μηχανή του ξεκίνησε την περιήγηση στον κόσμο, την ιστορία και την αιωνιότητα. Τράβηξε για άλλα, εγκαταλείποντας την άνετη και πλούσια ζωή που είχε στην Αργεντινή και έγινε μέλος των επαναστατικών κινημάτων της Λατινικής Αμερικής.
Η χώρα που τον κράτησε και την κράτησε, η χώρα που έγινε πατρίδα του, είναι η Κούβα. Εκεί όπου η επανάσταση κρατάει ακόμα, παρ΄ ότι ο σύντροφος Φιντέλ αποσύρθηκε και παρέδωσε την εξουσία. Ο σύντροφος Φιντέλ που πίκρανε τον Τσε, όπως μαρτυρά και το γράμμα που του έστειλε πριν φύγει από την Αβάνα και το οποίο υπάρχει στο μαυσωλείο του, στη Σάντα Κλάρα, την πόλη που πρώτη απελευθέρωσε ο Τσε από τα στρατεύματα του δικτάτορα Μπατίστα.
Ηταν 9 Οκτωβρίου 1967, όταν οι σφαίρες των στρατιωτών της υποκινούμενης από τη CIA βολιβιανής χούντας σκότωναν το σώμα του ευγενούς επαναστάτη. «Τράβα τη σκανδάλη δειλέ, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να σκοτώσεις έναν άνθρωπο», είπε ο 39χρονος τότε Τσε λίγο πριν ο λοχαγός Μάριο Τεράν τον σκοτώσει και κάνει πανανθρώπινες και διαχρονικές τις ιδέες του φανατικά ποδοσφαιρόφιλου Τσε Γκεβάρα που δήλωνε οπαδός της ομάδας της γενέτειράς του Ροζάριο Σεντράλ.
Επειδή, όμως, η ιστορία είναι πάντα δίκαιη με τους μεγάλους ανθρώπους και ξέρει να τους δικαιώνει, ο προχωρημένης πια ηλικίας και τυφλός Μάριο Τεράν ξαναβρήκε το φως του χάρη σε Κουβανούς γιατρούς, μετέχοντας στο πρόγραμμα δωρεάν παροχής οφθαλμιατρικών υπηρεσιών που παρέχει η Κούβα σε όλες τις χώρες της Λατινικής Αμερικής!
ΚΥΠΡΟΣ: Ο ΕΥΓΕΝΕΣΤΕΡΟΣ ΑΝΤΙΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ
Ηταν 10 Οκτωβρίου 1931 όταν στην Κύπρο, ξεκινούσε ο ευγενέστερος αντιαποικιοκρατικός αγώνας της ιστορίας και ένα από τα πιο επιτυχημένα αντάρτικα όλων των εποχών. Ηταν το λεγόμενο κίνημα των Οκτωβριανών, που κατεπνίγη στο αίμα από τους Βρετανούς κατακτητές, αλλά είχε προλάβει να ρίξει το σπόρο για τον ξεσηκωμό του κυπριακού λαού την 1η Απριλίου 1955 και τον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ Α’ που οδήγησε στις συνθήκες της Ζυρίχης και του Λονδίνου το 1959 και την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960. Την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας που έζησε ειρηνικά μόλις τρία χρόνια, μέχρι το 1963 και τις διακοινοτικές ταραχές για τις οποίες ευθύνονται και οι Ελληνοκύπριοι, και ενιαία μέχρι το 1974 και την τουρκική εισβολή στην οποία επίσης έβαλαν το χέρι τους οι Ελληνες και οι προδοτικές για τον Ελληνισμό συμπεριφορές Ελλήνων στην Ελλάδα και την Κύπρο και της υποκινούμενης από τη CIA χούντας των Αθηνών.
Η βρετανική πολιτική του «Διαίρει και Βασίλευε» που υιοθετήθηκε και από τις ΗΠΑ, οδήγησε στο διχασμό Ελληννοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων που όπως λεει και το τραγούδι του αείμνηστου Μάριου Τόκα, σε στίχους μιας Τουρκοκύπριας, «η δική τους η πατρίδα έχει χωριστεί στα δυο και δεν ξέρουν ποιο κομμάτι ν’ αγαπήσουν».
Σαν σήμερα πριν 77 χρόνια οι Κύπριοι ξεσηκώθηκαν για πρώτη φορά μέχρι που κατάφεραν να αποτινάξουν το βρετανικό ζυγό και το πέτυχαν διεξάγοντας τον ευγενέστερο αντιαποικιοκρατικό αγώνα της ιστορίας. Η Κύπρος είναι ένα σημαντικό κομμάτι του ελληνισμού, με τους Ελληνες κατοίκους της να ομιλούν τη γλώσσα μας ίσως και καλύτερα από τους κατοίκους της Ελλάδας και να χρησιμοποιούν ακόμη και σήμερα ομηρικές φράσεις.
Για αυτό και ο μεγάλος νομπελίστας ποιητής Γιώργος Σεφέρης κάθε φορά που πατούσε το χώμα της Μεγαλονήσου, έλεγε: «Κάθε φορά που πηγαίνω στην Κύπρο νοιώθω την Ελλάδα πιο ευρύχωρη».
Η βρετανική πολιτική του «Διαίρει και Βασίλευε» που υιοθετήθηκε και από τις ΗΠΑ, οδήγησε στο διχασμό Ελληννοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων που όπως λεει και το τραγούδι του αείμνηστου Μάριου Τόκα, σε στίχους μιας Τουρκοκύπριας, «η δική τους η πατρίδα έχει χωριστεί στα δυο και δεν ξέρουν ποιο κομμάτι ν’ αγαπήσουν».
Σαν σήμερα πριν 77 χρόνια οι Κύπριοι ξεσηκώθηκαν για πρώτη φορά μέχρι που κατάφεραν να αποτινάξουν το βρετανικό ζυγό και το πέτυχαν διεξάγοντας τον ευγενέστερο αντιαποικιοκρατικό αγώνα της ιστορίας. Η Κύπρος είναι ένα σημαντικό κομμάτι του ελληνισμού, με τους Ελληνες κατοίκους της να ομιλούν τη γλώσσα μας ίσως και καλύτερα από τους κατοίκους της Ελλάδας και να χρησιμοποιούν ακόμη και σήμερα ομηρικές φράσεις.
Για αυτό και ο μεγάλος νομπελίστας ποιητής Γιώργος Σεφέρης κάθε φορά που πατούσε το χώμα της Μεγαλονήσου, έλεγε: «Κάθε φορά που πηγαίνω στην Κύπρο νοιώθω την Ελλάδα πιο ευρύχωρη».
Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008
ΒΑΡΟΣΙΑ-ΑΝΟΡΘΩΣΗ: ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
Ο χρόνος στην Αμμόχωστο σταμάτησε 34 χρόνια πριν. Το ξενοδοχείο «Κωνστάντια» στην παραλία έχει μείνει με τα τραύματα και τα σημάδια της εισβολής. Είναι ακόμη βομβαρδισμένο. Μόνο τα νεκρά κορμιά που κρέμονταν από τα πυρά των κατακτητών επί ημέρες μετά την εισβολή λείπουν.
Λένε πως αυτή η παραλία που μετά το συρματόπλεγμα που οριοθετεί την τουρκοκυπριακή Αμμόχωστο είναι κλειστή, είναι ίσως η ωραιότερη της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου. Η μια πλευρά είναι τουρκοκυπριακή. Εκεί μπορείς να κάνεις μπάνιο και να την απολαύσεις. Η άλλη τίποτα. Είναι κλειστή επί 34 χρόνια… Το σχέδιο Ανάν προέβλεπε επιστροφή της πόλης στην ελληνοκυπριακή πλευρά.
Μετά το συρματόπλεγμα ξεκινούν τα φαντάσματα. Μόνο Τούρκους στρατιώτες μπορείς να διακρίνεις και τίποτα άλλο. Επί 34 χρόνια η πόλη αυτή, η Αμμόχωστος ή Βαρόσια όπως λέγεται και όπως λέγονται όλες οι πόλεις που βρίσκονται μέσα σε κάστρα, είναι κλειστή, διότι η διεθνής νομιμότητα έχει πάει περίπατο.
Το 2006 είχαμε φθάσει μέχρι το συρματόπλεγμα των Βαροσίων μαζί με τον Κύπριο δημοσιογράφο Ιάκωβο Κακουρή. Εκεί μας έδιωξαν οι Τούρκοι φαντάροι, μη δούμε λες τα φαντάσματα στο βάθος της πόλης…Πριν είχαμε παει στην Περιστερονοπηγή, το χωριό του Ιάκωβου. Στο σπίτι του μένουν πια Τούρκοι. Δεν τον άφησαν να μπει και φύγαμε. Πριν είχαμε πάει και στην κατεχόμενη Κερύνεια, στο σπίτι ενός άλλου συναδέλφου, του Πέτρου. Μένουν και εκεί Τούρκοι. Οι Τουρκοκύπριοι, όμως, μας χαιρετούσαν στα ελληνικά…
Πίσω στην Αμμόχωστο και στο έγκλημα που συντελείται υπό τις…ευλογίες της διεθνούς κοινότητας. Το 1974 έφυγαν όλοι από εκεί και μαζί τους και αυτοί που αποτελούν μια ομάδα που λέγεται Ανόρθωση και δημιουργήθηκε το 1911, όταν το νησί ήταν βρετανικό ακόμη και που προσωρινώς εδρεύει στη Λάρνακα. Η Ανόρθωση παει καλά, προοδεύει, αλλά ο χρόνος έχει σταματήσει και για αυτή 34 χρόνια πριν. Το όνειρο και ο πόθος της επιστροφής, όμως, παραμένουν. Όλα αυτά για να μην ξεχνούμε πόθεν προέρχεται ο καθείς και τις ρίζες του ελληνισμού, ο οποίος κατά τον Σεφέρη στην Κύπρο γινόταν πιο ευρύχωρος…
Λένε πως αυτή η παραλία που μετά το συρματόπλεγμα που οριοθετεί την τουρκοκυπριακή Αμμόχωστο είναι κλειστή, είναι ίσως η ωραιότερη της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου. Η μια πλευρά είναι τουρκοκυπριακή. Εκεί μπορείς να κάνεις μπάνιο και να την απολαύσεις. Η άλλη τίποτα. Είναι κλειστή επί 34 χρόνια… Το σχέδιο Ανάν προέβλεπε επιστροφή της πόλης στην ελληνοκυπριακή πλευρά.
Μετά το συρματόπλεγμα ξεκινούν τα φαντάσματα. Μόνο Τούρκους στρατιώτες μπορείς να διακρίνεις και τίποτα άλλο. Επί 34 χρόνια η πόλη αυτή, η Αμμόχωστος ή Βαρόσια όπως λέγεται και όπως λέγονται όλες οι πόλεις που βρίσκονται μέσα σε κάστρα, είναι κλειστή, διότι η διεθνής νομιμότητα έχει πάει περίπατο.
Το 2006 είχαμε φθάσει μέχρι το συρματόπλεγμα των Βαροσίων μαζί με τον Κύπριο δημοσιογράφο Ιάκωβο Κακουρή. Εκεί μας έδιωξαν οι Τούρκοι φαντάροι, μη δούμε λες τα φαντάσματα στο βάθος της πόλης…Πριν είχαμε παει στην Περιστερονοπηγή, το χωριό του Ιάκωβου. Στο σπίτι του μένουν πια Τούρκοι. Δεν τον άφησαν να μπει και φύγαμε. Πριν είχαμε πάει και στην κατεχόμενη Κερύνεια, στο σπίτι ενός άλλου συναδέλφου, του Πέτρου. Μένουν και εκεί Τούρκοι. Οι Τουρκοκύπριοι, όμως, μας χαιρετούσαν στα ελληνικά…
Πίσω στην Αμμόχωστο και στο έγκλημα που συντελείται υπό τις…ευλογίες της διεθνούς κοινότητας. Το 1974 έφυγαν όλοι από εκεί και μαζί τους και αυτοί που αποτελούν μια ομάδα που λέγεται Ανόρθωση και δημιουργήθηκε το 1911, όταν το νησί ήταν βρετανικό ακόμη και που προσωρινώς εδρεύει στη Λάρνακα. Η Ανόρθωση παει καλά, προοδεύει, αλλά ο χρόνος έχει σταματήσει και για αυτή 34 χρόνια πριν. Το όνειρο και ο πόθος της επιστροφής, όμως, παραμένουν. Όλα αυτά για να μην ξεχνούμε πόθεν προέρχεται ο καθείς και τις ρίζες του ελληνισμού, ο οποίος κατά τον Σεφέρη στην Κύπρο γινόταν πιο ευρύχωρος…
Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2008
Η ΜΑΚΡΟΖΩΙΑ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΤΗΣ ΚΙΚΗΣ ΔΗΜΟΥΛΑ
Η Αθήνα ετοιμάζεται για τη συναυλία της Μαντόνας, ένα αναμφισβήτητα μεγάλο γεγονός, καλλιτεχνικό, αλλά και τουριστικό, αφού στην ελληνική πρωτεύουσα αναμένονται 16.000 αλλοδαποί επισκέπτες και περίπου το 40% από αυτούς θα μείνουν για διακοπές και μετά τη συναυλία που είναι απλά ένα καλλιτεχνικό γεγονός. Δεν παράγει και δεν προάγει πολιτισμό αν και ουδείς θα ανέμενε κάτι τέτοιο..
Όταν προ ημερών ξεφύλλιζα μια εφημερίδα, το μάτι έπεσε πάνω σε ένα θεόσταλτο δίστιχο που έγραφε: «Η μακροζωία των ονείρων, η εργατικότης των ελπίδων». Κική Δημουλά το εποίησεν. Ισως η κορυφαία σύγχρονη Ελληνίδα ποιήτρια, την οποία πιθανώς να μην γνωρίζουν πολλοί Ελληνες.
Ηταν η βαθύτερη ανάγκη του υπογράφοντος και η τυχαία συνάντηση με το θεόσταλτο δίστιχο της κυρίας Δημουλά για να εκφράσει αυτές τις σκέψεις για αυτά παράγουν πολιτισμό. Η κυρία Δημουλά και πολλές άλλες κυρίες και κύριοι, σύγχρονοι ή παλαιότεροι που ζουν ή ζούσαν στην Ελλάδα και η βιομηχανία του θεάματος δεν τους προβάλει, παράγουν και παρήγαγαν πολιτισμό.
«Το λίγο του κόσμου», λέγεται η ποιητική συλλογή από την οποία προέρχεται το δίστιχο και όπως και άλλα ποιήματα της κυρίας Δημουλά αξίζει να το γνωρίσει κάποιος. Να ένα μικρό δείγμα από το ποίημα «Πέρασα»: «Πέρασα μέρες με βροχή\ εντάθηκα πίσω απ΄ αυτό το συρματόπλεγμα το υδάτινο\ υπομονετικά κι απαρατήρητα,\ όπως ο πόνος των δέντρων όταν το ύστατο φύλλο τους φεύγει\ κι όπως ο φόβος των γενναίων.\ Όχι, δεν είμαι λυπημένη.\ Πέρασα από κήπους, στάθηκα σε σιντριβάνια\ και είδα πολλά αγαλματίδια να γελούν\ σε αθέατα αίτια χαράς.\ Και μικρούς ερωτιδείς, καυχησιάρηδες.\ Τα τεντωμένα τόξα τους \βγήκανε μισοφέγγαρο σε νύχτες μου και ρέμβασα.\ Είδα πολλά και ωραία όνειρα \ και είδα να ξεχνιέμαι. \Όχι, δεν είμαι λυπημένη. \ Περπάτησα πολύ στα αισθήματα τα δικά μου και των άλλων\ κι έμενε πάντα χώρος ανάμεσά τους \ να περάσει ο πλατύς χρόνος. \
Πέρασα από ταχυδρομεία και ξαναπέρασα. \ Έγραψα γράμματα και ξαναέγραψα
και στο θεό της απαντήσεως προσευχήθηκα άκοπα.\ Έπιασα και φωτιά και σιγοκάηκα. \ Και δεν μου ‘λειψε ούτε των φεγγαριών η πείρα.\ Η χάση τους πάνω από θάλασσες κι από μάτια, σκοτεινή, με ακόνισε.\ Όχι, δεν είμαι λυπημένη.\ Όσο μπόρεσα έφερ’ αντίσταση σ’ αυτό το ποτάμι \ όταν είχε νερό πολύ, να μη με πάρει,
κι όσο ήταν δυνατόν φαντάστηκα νερό στα ξεροπόταμα και παρασύρθηκα
Όταν προ ημερών ξεφύλλιζα μια εφημερίδα, το μάτι έπεσε πάνω σε ένα θεόσταλτο δίστιχο που έγραφε: «Η μακροζωία των ονείρων, η εργατικότης των ελπίδων». Κική Δημουλά το εποίησεν. Ισως η κορυφαία σύγχρονη Ελληνίδα ποιήτρια, την οποία πιθανώς να μην γνωρίζουν πολλοί Ελληνες.
Ηταν η βαθύτερη ανάγκη του υπογράφοντος και η τυχαία συνάντηση με το θεόσταλτο δίστιχο της κυρίας Δημουλά για να εκφράσει αυτές τις σκέψεις για αυτά παράγουν πολιτισμό. Η κυρία Δημουλά και πολλές άλλες κυρίες και κύριοι, σύγχρονοι ή παλαιότεροι που ζουν ή ζούσαν στην Ελλάδα και η βιομηχανία του θεάματος δεν τους προβάλει, παράγουν και παρήγαγαν πολιτισμό.
«Το λίγο του κόσμου», λέγεται η ποιητική συλλογή από την οποία προέρχεται το δίστιχο και όπως και άλλα ποιήματα της κυρίας Δημουλά αξίζει να το γνωρίσει κάποιος. Να ένα μικρό δείγμα από το ποίημα «Πέρασα»: «Πέρασα μέρες με βροχή\ εντάθηκα πίσω απ΄ αυτό το συρματόπλεγμα το υδάτινο\ υπομονετικά κι απαρατήρητα,\ όπως ο πόνος των δέντρων όταν το ύστατο φύλλο τους φεύγει\ κι όπως ο φόβος των γενναίων.\ Όχι, δεν είμαι λυπημένη.\ Πέρασα από κήπους, στάθηκα σε σιντριβάνια\ και είδα πολλά αγαλματίδια να γελούν\ σε αθέατα αίτια χαράς.\ Και μικρούς ερωτιδείς, καυχησιάρηδες.\ Τα τεντωμένα τόξα τους \βγήκανε μισοφέγγαρο σε νύχτες μου και ρέμβασα.\ Είδα πολλά και ωραία όνειρα \ και είδα να ξεχνιέμαι. \Όχι, δεν είμαι λυπημένη. \ Περπάτησα πολύ στα αισθήματα τα δικά μου και των άλλων\ κι έμενε πάντα χώρος ανάμεσά τους \ να περάσει ο πλατύς χρόνος. \
Πέρασα από ταχυδρομεία και ξαναπέρασα. \ Έγραψα γράμματα και ξαναέγραψα
και στο θεό της απαντήσεως προσευχήθηκα άκοπα.\ Έπιασα και φωτιά και σιγοκάηκα. \ Και δεν μου ‘λειψε ούτε των φεγγαριών η πείρα.\ Η χάση τους πάνω από θάλασσες κι από μάτια, σκοτεινή, με ακόνισε.\ Όχι, δεν είμαι λυπημένη.\ Όσο μπόρεσα έφερ’ αντίσταση σ’ αυτό το ποτάμι \ όταν είχε νερό πολύ, να μη με πάρει,
κι όσο ήταν δυνατόν φαντάστηκα νερό στα ξεροπόταμα και παρασύρθηκα
Πέμπτη 25 Σεπτεμβρίου 2008
ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΚΥΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
«Το άλλο πρωί μας ξυπνήσανε χλιμιντρίσματα και καλπασμός αλόγων. Πεταχτήκαμε μεμιάς ορθοί κι ανοίξαμε τα μάτια μας. Το τούρκικο ιππικό περνούσε καμαρωτό από την παραλία. Κανείς δεν έβγαλε τσιμουδιά. Και τα μωρά κερώσανε. Μόνο μια πολύ ψιλή παιδική φωνούλα ρώτηξε: -Τι θα μάς κάνουνε οι Τούρκοι;»
Το απόσπασμα αυτό είναι το μυθιστόρημα «Ματωμένα Χώματα», της μεγάλης κυρίας των ελληνικών γραμμάτων, της Διδώς Σωτηρίου, της συγγραφέως, της ανθρώπου, της αγωνίστριας, της Ελληνίδας που τίμησε με τη γραφίδα της τη χώρα και που μέρες σαν και αυτές (23 Σεπτεμβρίου) το 2004 στα 93 της, πέρναγε στην αιωνιότητα.
Τα «Ματωμένα Χώματα» είναι το πιο γνωστό μυθιστόρημα της πολυγραφότατης Διδώς Σωτηρίου, το οποίο γράφτηκε το 1962 και περιγράφει την πολύπαθη και τραγική πορεία του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας, χωρίς να αναπαράγει τα μίση και τα πάθη, αλλά καταδεικνύοντας με αριστουργηματικό τρόπο το δράμα των απλών ανθρώπων.
Μικρασιάτισσα και η ίδια, γεννήθηκε στο Αϊδινιό της Μικράς Ασίας το 1919, ήταν η μεγαλύτερη αδελφή της Ελλης Παππά, της συντρόφου του Νίκου Μπελογιάννη και γνώρισε από πρώτο χέρι τα πάθη και τις περιπέτειες του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας.
Ο Νικηφόρος Βρεττάκος τη χαρακτήρισε σαν «μια συγγραφέα που έκανε ζωή, όχι φιλολογία» και αυτό το απέδειξε η πολυποίκιλη δράση της. Εζησε τη μικρασιατική καταστροφή, και από τις αρχές της δεκαετίας του ’30 εντάχθηκε στις γραμμές του Αριστερού Κινήματος, του οποίου υπήρξε δραστήριο μέλος, ενώ στην κατοχή έλαβε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση και δούλεψε στον παράνομο Τύπο. Η κορυφαία στιγμή στη ζωή της υπήρξε η συνάντησή της με την ηρωική μορφή της Αντίστασης και ειδικά του παράνομου Τύπου Ηλέκτρα Αποστόλου.
Η Διδώ μεγάλωσε μαζί με τον σύζυγό της Πλάτωνα Σωτηρίου τον γιο της αδελφής της Έλλης Παπά που ήταν φυλακή και του Νίκου Μπελογιάννη που είχε εκτελεστεί και για τον οποίο η Διδώ Σωτηρίου γράφει σε ένα βιβλίο της το καταπληκτικό: «Το χαμόγελό σου Νίκο Μπελογιάννη δεν θα μπορέσει κανείς να μας το πάρει πίσω. Δεν ήσουνα ένας άνθρωπος, μα μια γενιά, ένα κίνημα που νίκησε την ήττα του...».
Το απόσπασμα αυτό είναι το μυθιστόρημα «Ματωμένα Χώματα», της μεγάλης κυρίας των ελληνικών γραμμάτων, της Διδώς Σωτηρίου, της συγγραφέως, της ανθρώπου, της αγωνίστριας, της Ελληνίδας που τίμησε με τη γραφίδα της τη χώρα και που μέρες σαν και αυτές (23 Σεπτεμβρίου) το 2004 στα 93 της, πέρναγε στην αιωνιότητα.
Τα «Ματωμένα Χώματα» είναι το πιο γνωστό μυθιστόρημα της πολυγραφότατης Διδώς Σωτηρίου, το οποίο γράφτηκε το 1962 και περιγράφει την πολύπαθη και τραγική πορεία του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας, χωρίς να αναπαράγει τα μίση και τα πάθη, αλλά καταδεικνύοντας με αριστουργηματικό τρόπο το δράμα των απλών ανθρώπων.
Μικρασιάτισσα και η ίδια, γεννήθηκε στο Αϊδινιό της Μικράς Ασίας το 1919, ήταν η μεγαλύτερη αδελφή της Ελλης Παππά, της συντρόφου του Νίκου Μπελογιάννη και γνώρισε από πρώτο χέρι τα πάθη και τις περιπέτειες του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας.
Ο Νικηφόρος Βρεττάκος τη χαρακτήρισε σαν «μια συγγραφέα που έκανε ζωή, όχι φιλολογία» και αυτό το απέδειξε η πολυποίκιλη δράση της. Εζησε τη μικρασιατική καταστροφή, και από τις αρχές της δεκαετίας του ’30 εντάχθηκε στις γραμμές του Αριστερού Κινήματος, του οποίου υπήρξε δραστήριο μέλος, ενώ στην κατοχή έλαβε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση και δούλεψε στον παράνομο Τύπο. Η κορυφαία στιγμή στη ζωή της υπήρξε η συνάντησή της με την ηρωική μορφή της Αντίστασης και ειδικά του παράνομου Τύπου Ηλέκτρα Αποστόλου.
Η Διδώ μεγάλωσε μαζί με τον σύζυγό της Πλάτωνα Σωτηρίου τον γιο της αδελφής της Έλλης Παπά που ήταν φυλακή και του Νίκου Μπελογιάννη που είχε εκτελεστεί και για τον οποίο η Διδώ Σωτηρίου γράφει σε ένα βιβλίο της το καταπληκτικό: «Το χαμόγελό σου Νίκο Μπελογιάννη δεν θα μπορέσει κανείς να μας το πάρει πίσω. Δεν ήσουνα ένας άνθρωπος, μα μια γενιά, ένα κίνημα που νίκησε την ήττα του...».
Ο ΠΑΜΠΛΟ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ
Εγραφε για θάλασσες, έρωτες, γυναίκες και αγγέλους. Τον είπαν Πάμπλο των αγγέλων. Ηταν μια από τις μεγαλύτερες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ηταν ο Πάμπλο των αγγέλων…
Σαν σήμερα πριν από 35 χρόνια έφυγε από τη ζωή ο τιμημένος με Οσκαρ λογοτεχνίας τον 1971 Πάμπλο Νερούντα ή Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασσάλτο όπως ήταν το πραγματικό του όνομα. Ο μεγάλος Χιλιάνος ποιητής, έγινε σύμβολο της ελευθερίας της λατινοαμερικάνικης αυτής χώρας που ήταν καταπιεσμένη και ρημαγμένη από την ξενόφερτη σε αυτή δικτατορία. Ο Πάμπλο Νερούντα έφυγε για τη γειτονιά των αγγέλων στα 69 του χρόνια και η κηδεία του μετατράπηκε σε μια μεγάλη διαδήλωση των Χιλιανών κατά του τυραννικού καθεστώτος που τους δυνάστευε.
Ο Πάμπλο Νερούντα ήταν διπλωμάτης και γερουσιαστής με το κομμουνιστικό κόμμα της Χιλής. Η επιβολή της δικτατορίας στην πατρίδα του και η κήρυξη του κομουνιστικού κόμματος ως παρανόμου το 1948, τον ανάγκασε να εγκαταλείψει τη Χιλή. Ο Πάμπλο Νερούντα δεν θα μπορούσε να μείνει αδιάφορος και στον ισπανικό εμφύλιο, αλλά και την εκτέλεση του Φρεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.
Εκ των κορυφαίων στιγμών ήταν η γνωριμία του με τον Μίκη Θεοδωράκη, το 1970 στο Παρίσι, όπου βρέθηκαν εξόριστοι και οι δύο από τα τυραννικά καθεστώτα Ελλάδας και Χιλής. Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε αφορμή για τη μελοποίηση από τον Μίκη Θεοδωράκη ενός μεγαλειώδους έργου του Νερούντα, του «Κάντο Χενεράλ» (γενικό άσμα), το οποίο ήταν ένα άσμα υπέρ της ειρήνης και της δημοκρατίας και όπως έχει γραφτεί, «αποτέλεσε κραυγή ελευθερίας στο σκοτάδι της χουντικής νύχτας της Ελλάδας όταν πρωτακούστηκε το 1972». Ηταν ένα έργο μνημειώδες και ιστορικό, το οποίο όπως πει ο ίδιος ο Μίκης «εξέφραζε τη δίψα των λαών των δύο χωρών για ελευθερία και όλων αυτών που στενάζουν κάτω από την μπότα των κάθε λογής δικτατόρων».
Σαν σήμερα πριν από 35 χρόνια έφυγε από τη ζωή ο τιμημένος με Οσκαρ λογοτεχνίας τον 1971 Πάμπλο Νερούντα ή Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασσάλτο όπως ήταν το πραγματικό του όνομα. Ο μεγάλος Χιλιάνος ποιητής, έγινε σύμβολο της ελευθερίας της λατινοαμερικάνικης αυτής χώρας που ήταν καταπιεσμένη και ρημαγμένη από την ξενόφερτη σε αυτή δικτατορία. Ο Πάμπλο Νερούντα έφυγε για τη γειτονιά των αγγέλων στα 69 του χρόνια και η κηδεία του μετατράπηκε σε μια μεγάλη διαδήλωση των Χιλιανών κατά του τυραννικού καθεστώτος που τους δυνάστευε.
Ο Πάμπλο Νερούντα ήταν διπλωμάτης και γερουσιαστής με το κομμουνιστικό κόμμα της Χιλής. Η επιβολή της δικτατορίας στην πατρίδα του και η κήρυξη του κομουνιστικού κόμματος ως παρανόμου το 1948, τον ανάγκασε να εγκαταλείψει τη Χιλή. Ο Πάμπλο Νερούντα δεν θα μπορούσε να μείνει αδιάφορος και στον ισπανικό εμφύλιο, αλλά και την εκτέλεση του Φρεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.
Εκ των κορυφαίων στιγμών ήταν η γνωριμία του με τον Μίκη Θεοδωράκη, το 1970 στο Παρίσι, όπου βρέθηκαν εξόριστοι και οι δύο από τα τυραννικά καθεστώτα Ελλάδας και Χιλής. Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε αφορμή για τη μελοποίηση από τον Μίκη Θεοδωράκη ενός μεγαλειώδους έργου του Νερούντα, του «Κάντο Χενεράλ» (γενικό άσμα), το οποίο ήταν ένα άσμα υπέρ της ειρήνης και της δημοκρατίας και όπως έχει γραφτεί, «αποτέλεσε κραυγή ελευθερίας στο σκοτάδι της χουντικής νύχτας της Ελλάδας όταν πρωτακούστηκε το 1972». Ηταν ένα έργο μνημειώδες και ιστορικό, το οποίο όπως πει ο ίδιος ο Μίκης «εξέφραζε τη δίψα των λαών των δύο χωρών για ελευθερία και όλων αυτών που στενάζουν κάτω από την μπότα των κάθε λογής δικτατόρων».
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)