Τετάρτη 30 Μαρτίου 2011

Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ

Ηταν πρωί της Κυριακής 30 Μαρτίου 1952. Ηταν τότε που οι Ελληνες σκότωναν Ελληνες. Κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες αναφερόμαστε στην εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και των τριών συντρόφων του, του Δημήτρη Μπάτση, του Νίκου Καλούμενου και του Ηλία Αργυριάδη. Οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα και έπεσαν νεκροί από πυρά Ελλήνων. Εστω και αν έχουμε γίνει κουραστικοί, θα αναφερθούμε και εφέτος σε αυτή την αποφράδα ημέρα της νεότερης ελληνικής ιστορίας και θα επιμείνουμε. Θα επιμείνουμε γιατί αποτελεί κορυφαίο παράδειγμα προς αποφυγή και γιατί η ιστορία και όλες οι πτυχές των γεγονότων δεν πρέπει να μένουν κρυφά και να ξεχνιούνται
Θα επιμείνουμε, όμως, και για ένα άλλο λόγο. Για να δείξουμε ότι ακόμη και εκείνη τη σκληρή μετεμφυλιακή εποχή, υπήρχαν και κάποιοι που αντιστέκοταν και θα το δείξουμε αυτό με ένα περιστατικό που έχει αφηγηθεί επωνύμως αναγνώστης και αναφέρεται στην αντίδραση εντός φαντάρου του εκτελεστικού αποσπάσματος που σκότωσε τον Μπελογιάννη και τους συντρόφους του. Σύμφωνα με τη μαρτυρία λοιπόν: «Στην ομάδα των φαντάρων που επελέγησαν ως λόχος επιφυλακής, από στρατόπεδο της Αγίας Παρασκευής, για να συγκροτήσουν το εκτελεστικό απόσπασμα, συμμετείχε και ένας φίλος μου, που εδώ και πολλά χρόνια δεν είναι πια στη ζωή, ο οποίος, όντας από αριστερή οικογένεια είχε γνωρίσει τον Μπελογιάννη στη διάρκεια της Κατοχής και όταν κατάλαβε πού τους οδηγούσαν, εκείνα τα χαράματα του 1952, εδήλωσε ορθά κοφτά στον επικεφαλής λοχαγό του, ότι αρνείται να λάβει μέρος στην εκτέλεση. Ο λοχαγός τράβηξε αμέσως το πιστόλι του, το έβαλε στον κρόταφο του φίλου μου και του είπε ότι «γνωρίζεις ότι μπορώ να σε σκοτώσω επί τόπου». Εκείνος απάντησε «Ναι, το γνωρίζω. Κάνε αυτό που νομίζεις. Εγώ στο απόσπασμα δεν πάω». Ο λοχαγός, έμεινε για κάποια δευτερόλεπτα μετέωρος, μετά κατέβασε το περίστροφο και του είπε να μείνει στο φορτηγό, που τους είχε μεταφέρει «στο συνήθη τόπο», πίσω από το νοσοκομείο «Σωτηρία»». Δεν γνωρίζω τι έκανε στη συνέχεια ο λοχαγός, πάντως το γεγονός, επισήμως, αποσιωπήθηκε. Ούτε ο φίλος μου υπέστη κάποιες σοβαρές συνέπειες.».

Πέμπτη 17 Μαρτίου 2011

Σσσσσσσ, "έφυγε" ο Ελύτης

«Στον Παράδεισο έχω σημαδέψει ένα νησί. Απαράλλαχτο εσύ κι ένα σπίτι στη θάλασσα. Με κρεβάτι μεγάλο και πόρτα μικρή. Έχω ρίξει μες στ' άπατα μιαν ηχώ. Να κοιτάζομαι κάθε πρωί που ξυπνώ. Να σε βλέπω μισή να περνάς στο νερό. Και μισή να σε κλαίω μες στον παράδεισο».
Στίχοι από το «Μονόγραμμα» του Οδυσσέα Ελύτη, ένα από το πιο ερωτικά ποιήματα που έχουν γραφτεί στην ελληνική γλώσσα. Ένα ποίημα, του οποίου ο συμβολισμός δύσκολα περιγράφεται, όπως δύσκολα περιγράφεται και ο συμβολισμός το συνόλου της ποίησης του Ελύτη.
Σαν αύριο το 1996 έφυγε από τη ζωή ο «Μικρός Ναυτίλος». Σαν αύριο πριν από 15 χρόνια ο ποιητής που ύμνησε την Ελλάδα, το γαλάζιο του Αιγαίου, τον ελληνικό ήλιο και την ελληνική θάλασσα, τον έρωτα πέρασε στην ιστορία. Αγγίζει τα όρια του μύθου ο Ελύτης και η ποίησή του.
Πέρα απ΄ όλα τα άλλα, το Νόμπελ Λογοτεχνίας που του απονεμήθηκε το 1979, το «Αξιον Εστί», αυτό τον ύμνο που μελοποίησε ο άλλος μεγάλος, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Ελύτης, ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης όπως ήταν το όνομα του εκ Μυτιλήνης μεγάλου Ελληνα και μεγάλου ποιητή, ήταν ένας ερωτικός ποιητής. Ο Ελύτης ύμνησε τον έρωτα και έγραψε για αυτόν όσο κανείς άλλος.
Ο Ελύτης έγραφε σε μια αέρινη και βαθιά ελληνική γλώσσα. «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική, το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου, μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου», γράφει στο «Αξιον Εστί».
Όπως γράψαμε όμως, ο Ελύτης ήταν πάνω και πέρα απ’ όλα ερωτικός ποιητής. Γράφει στο «Αξιον Εστί»: «Σε χώρα μακρινή και αναμάρτητη τώρα πορεύομαι, τώρα μ’ ακολουθούν ανάλαφρα πλάσματα. Σε χώρα μακρινή και αναμάρτητη τώρα πορεύομαι, τώρα μ ακολουθούν κορίτσια κυανά».
Κλείνουμε αυτό το σημείωμα στη μνήμη του μεγάλου Οδυσσέα Ελύτη, ίσως με τους ερωτικότερους στίχους της ιστορίας: «Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως, πριν από τον Ερωτα έρωτας και όταν σε πήρε το φιλί, Γυναίκα».
* Ο τίτλος είναι από το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Sportime» την επομένη του θανάτου Οδυσσέα Ελύτη, ίσως ο ωραιότερος τίτλος αθλητικής εφημερίδας στην ιστορία.

Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2011

ΩΔΗ ΣΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟ ΝΙΚΟ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Γράφει κάπου ο Καζαντζάκης: “Η ομορφιά δεν έχει έλεος. Δεν την κοιτάζεις, αυτή σε θωρεί και δε συγχωρεί”. Και κάπου άλλου λέει: “Οταν πιστεύουμε κάτι ανύπαρκτο με πάθος το δημιουργούμε. Ο,τι δεν συνέβη ποτέ, είναι ότι δεν ποθήσαμε αρκετά”.
Γραπτά ενός μεγάλου ανδρός, λόγια ενός μεγάλου Ελληνα, ενός παγκόσμιου πολίτη, ενός εκ των μεγαλύτερων ταξιδευτών της σκέψης του 20ου αιώνα που ο υπογράφων θα τολμούσε να τον κατατάξει ως εφάμιλλο του Νίτσε, από τον οποίο, άλλωστε, επηρεάστηκε στον απόλυτο βαθμό.
Λόγια και γραπτά του μεγάλου “Νίκου Καζαντζάκη” που τουλάχιστον κάθε χρόνο τέτοιες ημέρες τον μνημονεύουμε, αν και η ζωή μας όλη θα έπρεπε να είναι μια ωδή στη φιλοσοφία του Καζαντζάκη. Αφορμή για την αναφορά μας αποτελεί η επέτειος της γέννησης αυτού του μεγάλου ανδρός που ήρθε στον κόσμο στις 18 Φεβρουαρίου 1883 στο Κάστρο (το Ηράκλειο της Κρήτης) και θεωρείται εκ των μεγαλυτέρων προσωπικοτήτων της παγκόσμιας σκέψης και φιλοσοφίας.
Ανθρωπος ερωτικός και βαθιά θρησκευόμενος ήταν ο Καζαντζάκης και για αυτό ίσως η εκκλησία τον αφόρισε. Ηταν σίγουρα πιο πιστός από αυτούς που τον αφόρισαν, αλλά η ουσία δεν είναι αυτή. Η ουσία είναι αυτή που γράφει στην “Ασκητική”: “ Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δεν σωθεί, εγώ φταίω”.
Και επειδή ο Νίκος Καζαντζάκης όπως γράψαμε, πέραν από πολύ μεγάλος φιλόσοφος ήταν και ερωτικός, γράφει ακόμη στην “Ασκητική”: “Ο άνθρωπος δε ζυγιάζει, δε μετρά, δε βολεύεται, ακολουθεί το βαθύ του χτυποκάρδι”. Αυτό το χτυποκάρδι που ο άνθρωπος θέλει να ακολουθεί καθημερινά. Αυτό το χτυποκάρδι που τον αλλάζει και τον απογειώνει. Ας το ακολουθήσουμε...

Σάββατο 12 Φεβρουαρίου 2011

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΗΣ ΚΕΡΑΤΕΑΣ

Εγιναν πολλά αυτές τις ημέρες. Τα γεγονότα τρέχουν, όπως συνηθίζουν να λένε οι δημοσιογράφοι και τα θέματα είναι πολλά. Υπάρχουν, όμως, κάποια πράγματα που ξεπερνούν τη λογική.
Επανερχόμεθα στην Κερατέα. Ούτε επί χούντας δεν πρέπει να έχουν συμβεί αυτά που γίνονται εκεί επί της παρούσης σοσιαλιστικής κυβερνήσεως. Δακρυγόνα, ανελέητο ξύλο και καταστροφές στις ιδιωτικές περιουσίες από τις κατασταλτικές δυνάμεις του κράτους. Συλλήψεις και δίκες ορισμένων κατοίκων που προσπαθούν να προστατέψουν τη γη τους.
Τελικά ποια είναι η ανομία, των κατοίκων ή του κράτους; Τελικά ποιος παρανομεί; Αυτός που υπερασπίζεται τη γη του ή αυτός που του την καταστρέφει. “Για ποιο λόγο είναι τα ΜΑΤ στην Κερατέα”, ρωτήθηκε προχθές υφυπουργός της κυβέρνησης στην κρατική τηλεόραση. “Για να προστατέψουν τους πέντε εργάτες που φτιάχνουν τον ΧΥΤΑ”, απάντησε η υφυπουργός που διόριζε κόσμο με το ίδιο επίθετο με αυτή σε μουσείο της Βορείου Ελλάδας.
Κατόπιν και αυτής της απάντησης είναι προφανές πως το κράτος παρανομεί στην Κερατέα. Δεν μπορεί σύσσωμη η τοπική κοινωνία να αντιδρά και το κράτος να καταστέλλει. Δεν μπορεί να γίνονται όργια παρανομίας στη χώρα και το κράτος να κόπτεται να επιβάλει το νόμο στην Κερατέα, δείχνοντας το πιο σκληρό του πρόσωπο και επιστρατεύοντας τους πιο σκληρούς κατασταλτικούς μηχανισμούς.
Δεν μπορεί να έχουν όλοι αυτοί άδικο, δεν μπορεί να είναι λανθασμένη η θάλασσα. Είναι τα λόγια του ποιητή που ταιριάζουν απόλυτα στην περίπτωση. Είναι αυτό που γράφει ο Οδυσσέας Ελύτης: “Δεν καταλάβαμε πως έκαναν σύσκεψη μυστική τα παιδιά και βγήκαν σε δρόμους και σε πλατείες. Οταν ξυπνήσαμε είδαμε τα παιδιά μας θάλασσα να κατακλύζει τους δρόμους, και είπαμε λάθος, αλλά θάλασσα λανθασμένη δε γίνεται»

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011

ΟΙ "ΤΣΑΜΠΑΤΖΗΔΕΣ" ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΕΛΠΙΔΑ

Εδώ και μέρες μας απασχολεί μια φράση του υπουργού Υποδομών Δημήτρη Ρέππα και μας απασχολεί πραγματικά και σε βάθος. Ο υπουργός χαρακτήρισε τσαμπατζήδες αυτούς που αρνούνται να πληρώσουν στα διόδια, ειδικά των εθνικών οδών που δεν υπάρχουν και τα αυξημένα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς, στα οποία με το έτσι θέλω αποφάσισε να αυξήσει την τιμή των εισιτηρίων η κυβέρνηση.
Είναι λοιπόν, τσαμπατζήδες αυτοί που δεν πληρώνουν στα διόδια και στα μέσα μαζικής μεταφοράς; Είναι τσαμπατζής ο άνεργος και ο συνταξιούχος, η νοικοκυρά και ο φοιτητής που δεν έχουν να πληρώσουν εισιτήρια στα μέσα μαζικής μεταφοράς ειδικά μετά τις νέες αυξημένες κατά 40% τουλάχιστον τιμές;
Πάμε και στα διόδια. Αναρωτιόμαστε σε ποια σύννομη πολιτεία και κράτος υπάρχουν διόδια χωρίς να υπάρχουν δρόμοι που να τα δικαιολογούν. Η απάντηση είναι στην Ελλάδα, σε αυτή τη χώρα υπάρχουν διόδια και δεν υπάρχουν δρόμοι. Ρωτάμε λοιπόν, τον κύριο Ρέππα, είναι τσαμπατζήδες αυτοί που αρνούνται να πληρώσουν τα διόδια εκεί που δεν υπάρχουν δρόμοι;
Εμείς θα θέλαμε να πούμε στον κύριο υπουργό ότι όλοι αυτοί δεν είναι τσαμπατζήδες. Κάποιοι εξ αυτών δεν έχουν τα χρήματα για να πληρώσουν μετά και την επίθεση που εξαπέλυσε στα λαϊκά στρώματα η κυβέρνηση της οποίας είναι υπουργός, κάποιοι άλλοι συγκροτούν -συμπαραστεκόμενοι και σε αυτούς που δεν έχουν να πληρώσουν- ένα νέο ακτιβιστικό κίνημα που δημιουργείται στη χώρα και το οποίο λεει επιτέλους «όχι» στις αναίτιες και συνεχείς αυξήσεις των τιμών, την ώρα που οι αποδοχές των εργαζομένων μειώνονται δραματικά.
Ένα νέο ακτιβιστικό κίνημα που μόνο ελπιδοφόρο μπορεί να είναι για τους Ελληνες, σε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους της ιστορίας τους, στην οποία έχουν δυστυχώς απέναντί τους –για μία ακόμη φορά- και την κυβέρνησή τους. Το παρόν σημείωμα λοιπόν, αφιερώνεται σε όσους αποκαλούν τους ανήμπορους και τους ακτιβιστές τσαμπατζήδες και δεν τολμούν να πουν τα ίδια για τους ισχυρούς φίλους του που κατ’ εξακολούθηση παρανομούν.

Παρασκευή 4 Φεβρουαρίου 2011

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

“Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος, σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι, πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο, κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ' όχι
με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα, ως τελευταία απόλαυση τους ήχους, τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου, κι αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις”. Αυτό είναι ένα μικρό απόσπασμα από το “Απολείπειν ο θεός Αντώνιον”, ένα από τα πολλά εξαιρετικά ποιήματα του Αλεξανδρινού ποιητή Κωνσταντίνου Καβάφη.
Στην είσοδο της Αλεξάνδρειας υπάρχει μια πινακίδα με το όνομα της στα ελληνικά. Μια πόλη που στο διάβα της ιστορίας συνδέθηκε με τον ελληνισμό και το ελληνικό στοιχείο, μια πόλη που ανήκει μεν στο μεγαλύτερο αραβικό κράτος, την Αίγυπτο, αλλά δεν νοείται δίχως το ελληνικό της στοιχείο και είναι η έδρα του Ελληνορθόδοξου πατριαρχείου Αλεξάνδρειας και Πάσης Αφρικής, του δευτέρου τη τάξει μετά το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης, η Πηνελόπη Δέλτα και τόσοι άλλοι λόγιοι και ευεργέτες του έθνους ήταν Αλεξανδρινοί. Ήταν παιδιά της πόλης που ίδρυσε ο Ισκεντέρ ελ Ακμπά, όπως είναι το όνομα του Μεγάλου Αλεξέναδρου στα αραβικά, το 331 π.Χ. και της έδωσε το όνομά του. Μιας πόλης που κάλλιστα θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ελληνική.
Αυτή είναι η Αλεξάνδρεια που εγκατέλειψε προχθές λόγω των γεγονότων ένα μεγάλος μέρος των Ελλήνων κατοίκων της. Αυτή είναι η “ελληνική” Αλεξάνδρεια που έχασε και άλλο κομμάτι του Ελληνισμού, που την αποχαιρέτησαν, κάποιοι ίσως για πάντα.
Μερικές εκατοντάδες είναι πια οι Ελληνες που μαζί με το Πατριαρχείο φυλάσσουν τις Θερμοπύλες του Ελληνισμού στο σημείο αυτό της Αφρικής. Μερικές εκατοντάδες και τώρα έγιναν λιγότεροι αυτοί “που αξιώθηκαν μια τέτοια πόλη”.
Ολα αυτά τα αναφέρουμε για να καταδείξουμε το πλήγμα που υπέστη ο Ελληνισμός από την αποχώρηση των Αλεξανδρινών Ελλήνων που ευχόμεθα να είναι προσωρινή...

Σάββατο 29 Ιανουαρίου 2011

ΗΤΑΝ ΠΡΟΒΟΚΑΤΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΣΥΛΟΥ Η ΝΟΜΙΚΗ;

Με το καλύτερο έως τώρα δυνατό τρόπο και κυρίως ειρηνικά., έληξε η αποχώρηση των μεταναστών από το κτίριο της Νομικής στην οδό Σόλωνος. Δεν αναφερόμαστε σε κατάληψη, διότι δεν ήταν ξεκάθαρο αν ήταν κατάληψη ή κάτι άλλο, μιας και κάποιοι προέτρεψαν και υπέδειξαν στους μετανάστες να εισέλθουν στο κτίριο και να κάνουν εντός αυτού απεργία πείνας, κάτι που επικοινωνιακά τουλάχιστον ήταν σίγουρο ότι θα βοηθούσε τον αγώνα τους.
Για να γίνει μια όσο το δυνατόν πιο αμερόληπτη προσέγγιση του θέματος απαιτείται πάνω απ’ όλα ψυχραιμία. Ξεκινάμε από το ότι και η παρούσα κυβέρνηση και οι προηγούμενες δεν έχει και δεν είχαν ξεκάθαρη πολιτική για το μεταναστευτικό, το οποίο αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν εντελώς ευκαιριακά. Αποτέλεσμα της μη υπάρξεως πολιτικής σε αυτό το μείζον ακόμη και για το μέλλον της χώρας και της συστάσεως του πληθυσμού της θέμα, είναι γεγονότα σαν και αυτό της Νομικής.
Πέραν αυτού, όμως, με την είσοδο και παραμονή των μεταναστών στο χώρο της σχολής, δηλαδή σε πανεπιστημιακό χώρο, τέθηκε θέμα ασύλου και ορθώς. Οι αστυνομικές δυνάμεις αν δεν λάμβαναν την άδεια εισαγγελέα και αν αυτός προηγουμένως δεν είχε αίτημα της Πρυτανείας για κατάργηση του ασύλου, δεν μπορούσαν να εισέλθουν στο κτίριο, κάτι που ευτυχώς αποφεύχθηκε και μετά την κατάργηση του ασύλου και άπαντες αποχώρησαν ειρηνικά.
Το θέμα του ασύλου ήρθε μοιραία και πάλι στην επικαιρότητα και κάποιοι έσπευσαν να ζητήσουν για μία ακόμη φορά την κατάργησή του. Εκείνο που θέλουμε να πούμε είναι πως αν μεν αυτοί που πρότειναν στους μετανάστες να εισέλθουν στη σχολή δεν φαντάστηκαν ότι θα τεθεί θέμα κατάργησης του ασύλου, έκαναν απλά λάθος, σοβαρό μεν, αλλά λάθος. Αν, όμως, γνώριζαν και περίμεναν να συμβεί αυτό που συνέβη και να τεθεί και πάλι θέμα κατάργησης του ασύλου, τότε είναι προβοκάτορες και φέρουν την αποκλειστική ευθύνη για αυτό που συνέβη με την εκ νέου αμφισβήτηση μιας εκ των κορυφαίων κατακτήσεων στα χρονικά, του πανεπιστημιακού ασύλου.